Hamparsum Dersleri - 1. Ders: Arızasız Perdeler

 

Devam          Geri          Ders Dizisi   Giriş sayfasına

 

Bu derslerde hamparsum notalarıyla (doğrudan doğruya, İtalyan notalarına çevirmeksizin) solfej yapmaya ya da bildiğimiz bir sazla icraya çalışacağız. Bunun için Segâh makamında bir nefesi meşkedeceğiz: "Sanman bizi kim beste dil-i nefs-i gavîyiz "

 

Önce notalardan dördünü ve değerlerden ikisini tanıyalım.

Notalardan -solfejde okunuşlarıyla birlikte- :

 

Rast (Sol)

Dügâh (La)

Segâh (Si koma bemol)

Çargâh (Do)

’

¢

²

Â

Solfejde okunuşu:

Sol

Solfejde okunuşu:

La

Solfejde okunuşu:

Si

Solfejde okunuşu:

Do

Değerlerden de:

Dörtlük

İkilik

…

 

†

 

İlk notaları ve solfejde okunuşlarını görelim (İkilikleri, notanın okunuşunu  Si-i ,  Do-o , La-a şeklinde uzatarak belirttik) :

…       †   † …   †  

’ ² ² ² ² ©   ² ¢ ©

Sol     Si       Si       Si      Si-i              Do-o   Do     Si       La-a

 

Görüldüğü gibi aynı ölçü birimi içindeki birbirini izleyen ve hepsi dörtlük olan notalarda dörtlük işareti yalnızca ilk notaya konuyor. Üzerinde değer belirten bir işaret olmayan notaların değeri, ondan önceki notalarca belirleniyor.

 

Birkaç kez notaların adlarını görerek terennüm edelim. Sonra bu kez de notaların yukardaki okunuşuna bakmadan okumaya çalışalım:

…   † †… †

’²²²²©Â²¢©

Şimdi notanın devamında bir de öğrendiğimiz nota ve değerlerin başka şekilde  dizilişini görelim... Bakalım kendi kendimize doğru okuyabilecek miyiz:

†…    …      

’¢’²©²Â²¢’²©

Şimdi kontrol edelim. Şöyle okuduysanız doğru:

 

So-ol     La     Sol    Do    Si    /    Si    Do    Si    La    Sol    Si

Buraya kadar gördüklerimiz notanın ilk bölümünü oluşturuyordu. Bu ilk bölümü ondan yalnızca son ölçüde farklılaşan bir tekrar izliyor. İki bölüm birlikte olarak:  

…   † †… † †…    …      

’²²²²©Â²¢©’¢’²©²Â²¢’²©

…   † †… † †…    …   †

’²²²²©Â²¢©’¢’²©²ÂÒÂÒ©

Devam          Geri          Ders Dizisi   Giriş sayfasına